Diyabet hastalığı, yaşam boyu süregelen bir durumdur. Ramazan ayında oruç tutmak özel dikkat gerektirir. Bu dönemde beslenme düzeni kökten değişir. Özellikle uzun süreli açlık kan şekeri seviyelerini etkiler. Bu nedenle diyabet hastaları için oruç tutma kararı önemlidir. Öncelikle doktorunuzla konuşmalısınız. Çünkü bireysel sağlık durumunuz farklıdır. Diyetisyeninizden de destek alın. Sağlığınızı riske atmayın. Planlı ve kontrollü bir süreç hedefleyin.
RAMAZANDA DİYABET YÖNETİMİNE GİRİŞ
Ramazan ayı, manevi bir arınma dönemidir. Diyabet hastaları için ciddi zorluklar sunar. Gün içinde uzun saatler boyunca aç kalmak gerekir. Bu durum hipoglisemi veya hiperglisemi riskini artırır. Ayrıca dehidrasyon da önemli bir sorundur. Vücudunuz susuz kalabilir. Bu nedenle oruç tutmaya karar vermeden önce tıbbi onay alın. Doktorunuz size en doğru tavsiyeyi verecektir. Gerekirse ilaç dozlarınız ayarlanır. Ya da oruç tutmamanız önerilebilir. Sağlığınız her şeyden önemlidir.
SAHURDA DENGELİ BESLENME
Sahur öğünü, Ramazan’da çok kritiktir. Gün boyunca sizi tok tutmalıdır. Kan şekerinizi dengede tutması gerekir. Bu nedenle sahurda doğru besinleri seçin. Lifli gıdalar tercih edin. Örneğin, tam tahıllı ekmekler tüketin. Yulaf ezmesi iyi bir seçenektir. Kuru baklagiller de lif açısından zengindir. Protein alımına dikkat edin. Haşlanmış yumurta mükemmel bir protein kaynağıdır. Az yağlı peynir veya lor peyniri yiyin. Süt veya yoğurt da tüketebilirsiniz. Sağlıklı yağlar eklemeyi unutmayın. Az miktarda zeytinyağı kullanın. Ceviz veya badem de faydalıdır. Ancak porsiyon kontrolü yapın. Çok fazla yemekten kaçının.
Karbonhidrat seçiminizi iyi yapın. Kompleks karbonhidratları tercih edin. Bunlar yavaş sindirilir. Bu nedenle kan şekerinizi aniden yükseltmezler. Tam buğday ekmeği veya çavdar ekmeği yiyin. Basit şekerlerden uzak durun. Örneğin, beyaz ekmek veya tatlı kahvaltılıklar yemeyin. Bol su için. Sahurda en az 2-3 bardak su tüketin. Bitki çayları da iyi bir alternatiftir. Kafeinli içeceklerden kaçının. Çünkü kahve veya çay vücuttan su atımını artırır. Taze sebzeler yiyin. Salatalık, domates gibi sebzeler lif ve su içerir.
İFTAR SOFRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
İftar, uzun bir açlığın sonudur. Bu nedenle hızlı yemek yemeyin. Kan şekerinizi aniden yükseltmeyin. Orucunuzu su ile açın. Birkaç adet zeytin yiyebilirsiniz. Hafif bir çorba içerek başlayın. Mercimek veya sebze çorbası idealdir. Yoğurt veya kefir de sindirime yardımcı olur. Ana yemeğe hemen geçmeyin. Bir süre ara verin. Bu, sindirim sisteminize iyi gelir.
Ana yemek seçimi önemlidir. Yağsız protein kaynakları tüketin. Tavuk göğsü, balık veya hindi yiyin. Kırmızı et tüketimini sınırlayın. Kırmızı eti haftada bir veya iki kez yiyin. Pişirme yöntemlerine dikkat edin. Haşlama, ızgara veya fırında pişirme tercih edin. Kızartmalardan kesinlikle uzak durun. Patates kızartması veya börek gibi yağlı gıdalar sağlığınıza zararlıdır. Kompleks karbonhidratlara yer verin. Bulgur pilavı veya tam buğday makarna yiyin. Beyaz pirinçten kaçının. Bol miktarda sebze tüketin. Salata veya buharda pişirilmiş sebzeler yemeğinizde olsun. Lif alımınızı artırın.
Tatlılara dikkat edin. Şerbetli tatlılardan uzak durun. Sütlü tatlıları tercih edin. Güllaç veya sütlaç gibi hafif tatlılar yiyin. Ancak porsiyonları küçültün. Meyve tatlı ihtiyacınızı karşılayabilir. Bir porsiyon meyve yiyin. Özellikle ara öğünlerde meyve tüketin. Çok hızlı yemek yemeyin. Sofradan tam doymadan kalkın. Su tüketimini ihmal etmeyin. İftar ile sahur arasında bol su için. Her saat başı bir bardak su için.
RAMAZANDA KAN ŞEKERİ TAKİBİ VE İLAÇ KULLANIMI
Ramazan boyunca kan şekeri takibi çok önemlidir. Sık sık kan şekerinizi ölçün. Özellikle sahur öncesi ve sonrası ölçün. İftar öncesi ve sonrası da ölçüm yapın. Gerekirse gece yarısı da ölçüm yapın. Hipoglisemi (kan şekerinin düşmesi) belirtilerine dikkat edin. Titreme, terleme, baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi) belirtilerini de bilin. Aşırı susuzluk, sık idrara çıkma gibi belirtiler görülebilir. Bu durumlarda orucunuzu bozmaktan çekinmeyin. Sağlığınız her şeyden önce gelir.
İlaç kullanımınız doktorunuzun kontrolünde olmalıdır. Oruç tutmadan önce ilaç dozlarınız ayarlanır. İnsülin kullananlar için bu daha da önemlidir. İlaç saatleriniz iftar ve sahur öğünlerine göre düzenlenir. Asla kendi başınıza ilaç dozunuzu değiştirmeyin. Doktorunuzun talimatlarına uyun. Kan şekeri ölçüm sonuçlarınızı doktorunuzla paylaşın. Bu, tedavinizin doğru ilerlemesini sağlar.
FİZİKSEL AKTİVİTE VE RAMAZAN
Ramazan’da fiziksel aktivitenizi ayarlayın. Ağır egzersizlerden kaçının. Özellikle aç karnına yoğun spor yapmayın. Bu, hipoglisemi riskini artırır. Hafif tempolu yürüyüşler yapabilirsiniz. İftar sonrası kısa yürüyüşler faydalıdır. Bu, sindirime yardımcı olur. Ayrıca kan şekerinizi dengelemenize yardımcıdır. Namaz kılmak da bir fiziksel aktivitedir. Düzenli olarak namaz kılın. Gün içinde aşırı yorulmaktan kaçının. Yeterince dinlenin. Uyku düzeninize dikkat edin. Sahur ve iftar arasındaki uyku kalitenizi artırın.
OLASI RİSKLER VE ORUCU BOZMA DURUMLARI
Diyabetli bireyler için bazı riskler vardır. Hipoglisemi ciddi bir risktir. Kan şekeriniz 70 mg/dL altına düşerse orucunuzu bozun. Şekerli bir içecek veya glikoz tableti alın. Hiperglisemi de bir risktir. Kan şekeriniz 300 mg/dL üzerine çıkarsa orucunuzu bozun. Dehidrasyon belirtilerine dikkat edin. Baş dönmesi, şiddetli baş ağrısı, koyu idrar gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Şiddetli bulantı, kusma veya ishal yaşarsanız orucunuzu bırakın. Herhangi bir kötüleşme durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun. Çünkü sağlığınız önemlidir.
RAMAZAN SONRASI BESLENME VE KONTROL
Ramazan bitiminde normal beslenme düzeninize dönün. Ancak bu geçişi kademeli yapın. Aniden aşırı yemekten kaçının. Eski alışkanlıklarınıza geri dönmeyin. Ramazan’da öğrendiğiniz sağlıklı beslenme prensiplerini uygulayın. Daha az şekerli, daha az yağlı yemekler tercih edin. Bol su içmeye devam edin. Ramazan sonrası mutlaka doktor kontrolüne gidin. Kan şekeri değerleriniz yeniden değerlendirilir. İlaç dozlarınız tekrar ayarlanır. Düzenli kontrollerinizi aksatmayın. Sağlıklı bir yaşam sürdürün.
Sonuç olarak, diyabetli bireyler için Ramazan özel bir planlama gerektirir. Öncelikle doktorunuzla konuşun. Çünkü profesyonel tıbbi rehberlik şarttır. Diyetisyeninizden de destek alın. Sahur ve iftarda doğru besinleri seçin. Kan şekerinizi düzenli takip edin. İlaçlarınızı doktor kontrolünde kullanın. Fiziksel aktivitenizi dengeli tutun. Herhangi bir risk durumunda orucunuzu bozun. Sağlığınız her zaman önceliğiniz olmalıdır. Bilinçli ve kontrollü bir Ramazan geçirin.
